Is er toekomst voor de tram in Groningen?

by

Het is inmiddels 2018 en de gemeenteraadsverkiezingen zijn net achter de rug. Groningen heeft massaal op GroenLinks gestemd, die dus de komende vier jaar de show mogen runnen. Een van hun verkiezingsitem was: de tram terug op de agenda. Maar hoe realistisch is dat? Is er wel een toekomst voor een tram in Groningen?

Dat hangt van een aantal factoren af.

Ten eerste: is er geld? Een tramlijn aanleggen is duur. Het vorige project, twee tramlijnen, kostte € 287 miljoen (en dus niet € 500 miljoen), waarvan ongeveer € 80 miljoen moest worden opgehoest door de gemeente Groningen, € 80 miljoen door de Provincie Groningen, € 10 miljoen door de Stuurgroep Regio Groningen-Assen en de rest kwam van het Rijk in de vorm van compensatiegelden voor de afgeblazen Zuiderzeelijn.
Maar dat was in 2012. Anno 2018 hangt het ervan af hoeveel budget de gemeente Groningen heeft voor een dergelijk project, en of er überhaupt wordt bijgesprongen door de Provincie, de Stuurgroep en/of het Rijk. Dit zal eerst duidelijk moeten worden voor er verder kan worden nagedacht.
En bovendien, stel dat er een plan wordt opgesteld. Er is gemiddeld vier jaar voor nodig voor er een spade in de grond gaat – hoe zit het dan met de prijzen die de bouwers rekenen? Zijn die nog wel van het niveau 2018, of zijn die inmiddels sterk gestegen?

Ten tweede: klopt het antwoord op de oorspronkelijke vraagstelling nog?
In 2006 was de vraagstelling: hoe kunnen we de binnenstad van Groningen het beste bereikbaar en aantrekkelijk maken? Het lijkt er niet op dat die vraagstelling veel is veranderd in de afgelopen jaren. Het beleid van de afgelopen jaren lijkt erop gericht te zijn de binnenstad meer tot een verblijfplaats te maken dan een winkelgebied. Daarmee is de bereikbaarheid een onverminderd belangrijk vraagstuk.
Maar is de RegioTram nog steeds het beste antwoord? Hoe liggen de criteria waarmee dat wordt bepaald inmiddels? Dat zal opnieuw moeten worden onderzocht. De technologie is voortgeschreden, de politieke verhoudingen zijn veranderd, de financiële situatie is anders, maar wellicht zijn er ook nieuwe inzichten. Is de auto nog wel zo onwenselijk, met de opkomst van elektrische auto’s, bijvoorbeeld? En hoe zit het met het beleid van shared space als je vrijliggende trambanen wilt aanleggen? Willen we nog steeds een RegioTram die de omliggende plaatsen met Groningen verbindt via het spoor, of past een smalsporig tramlijntje veel beter bij onze smalle, historische binnenstad? Allemaal vragen die meewegen bij het herformuleren van het beste antwoord.
Het is niet onrealistisch om te denken dat dat antwoord nog steeds een tram blijkt te zijn. Technologische ontwikkelingen zijn ook weer niet zodanig geweest dat een nieuw vervoersysteem de concurrentie zou kunnen aangaan. Vooral elektrische aandrijving is populair geworden en in Groningen rijden weer trolleybussen rond, maar die ontwikkelingen kunnen ook in trams worden ingezet en verder blijven de argumenten bus versus tram van kracht. De hoofdoverweging voor vertramming is nog steeds of er op de beoogde route genoeg passagiers zullen zijn, en dat is op buslijn 15 nu al het geval (het omslagpunt voor vertramming ligt op zo’n 15.000 reizigers per dag). Maar dat betekent niet onmiddellijk dat de RegioTram nog steeds de juiste tramsoort is. Wie weet is de situatie nu zodanig dat je beter voor een stadstram kunt gaan. Of een sneltram. Of misschien zelfs ondergronds, hoewel dat niet realistisch lijkt.
Het zal allemaal opnieuw onderzocht moeten worden. Het is dus geen kwestie van het plan RegioTram of Kolibri afstoffen, hoewel de uitkomst van het onderzoek nog steeds kan zijn om dat wel te doen.

Ten derde: gaat de politiek het wel volhouden? In 2012 zat het land in een financiële crisis en bleek de Groninger politiek niet standvastig genoeg om het project door te zetten. Wie zegt dat zo’n situatie zich over zes jaar niet weer voordoet?
En hoe zit het met het onderlinge vertrouwen en de lange termijn? Met het huidige kiezersgedrag en het lage vertrouwen in de overheid weet je maar nooit wie er over vier jaar de grootste is en wat die gaat doen. Voor hetzelfde geld wordt er dan weer keihard op de rem getrapt door de partij die dan weer de meeste zetels heeft. Je kunt daartegenin brengen dat politieke partijen weer wat meer een eigen smoel lijken te krijgen de laatste jaren, maar is dat genoeg?
En als we het toch over politiek hebben… durven we het nog wel aan in Nederland? De Uithoflijn in Utrecht is een betrekkelijk simpele tramlijn maar de aanleg ervan loopt financieel en bestuurlijk totaal uit de klauwen. De Noord-Zuidlijn, idem. Onze eigen Zuidelijke Ringweg dreigt dezelfde kant op te gaan. Het is natuurlijk wel zo dat er veel meer projecten binnen budget en zonder problemen worden opgeleverd dan dat er mislukken, maar mensen onthouden de mislukkingen en vergeten de successen. En de mensen zijn uiteindelijk wel degenen die kiezen. Gaat de politiek dat risico aan?

Kortom, het is geen kwestie van het project RegioTram weer van de plank te halen, af te stoffen en opnieuw te starten. Het is zaak eerst uit te zoeken of er geld is, of de gekozen oplossing nog wel de beste is, en of de politiek zichzelf sterk en volwassen genoeg acht om dit te kunnen bewerkstelligen.

Tot die tijd kan er feitelijk geen zinnig woord over worden gezegd.

Tags: ,

Eén reactie to “Is er toekomst voor de tram in Groningen?”

  1. Vic MacKinlay Says:

    Aan een zelfde soort onderzoek wordt gewerkt bij onze zuiderburen, en hier komen veel (pro-tram uiteraard) redenen tevoorschijn. Vooral bussen worden niet aangeraden – rubber, asphalt, “heavy metal” afval is ernstiger voor de volksgezondheid dan stikstof en roet, het “Oslo Effect”. bekijk meer op de website
    http://www.bathtrams.uk
    . De engelse stad Bath krijgt veel toeristen, heefd nauwe straten, en zachte steen gebouwen. Dus is vol verkeer en “vuil” van zware bussen. Ook wil men een “regiotram” ontwikkelen, om de lijn verder naar Bristol, enz te trekken.
    Of er nog kans is dat er geld zal zijn nadat engeland Brexit op de rest van het VK heefd geforceerd is te betwijfelen, maar de mensen in Bath blijven optimisties.

Laat een reactie achter

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s